شرکت «دَنون»، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های غذایی جهان است. طبق اسناد مالی این شرکت، در سال 2023 با 27.6 میلیارد یورو فروش در سراسر جهان، رتبه اول محصولات لبنی، گیاهی و نوشیدنی، رتبه دوم آب‌های بسته‌بندی و غذای نوزاد، و رتبه چهارم در غذای بزرگسالان را در میان شرکت‌ها در اختیار دارد(وبسایت دنون). اما این غول مواد غذایی چگونه سر از لیست تحریم کالاهای صهیونیستی درآورده است؟

ماجرا از علاقه دَنون به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های اسرائیلی شروع می‌شود. برای مثال، دَنون تنها در یک دور، در سال 2023 به میزان 4 میلیون دلار در یک شرکت تازه‌تأسیس فن‌آوری اسرائیلی به نام «ویلک» سرمایه‌گذاری کرده است(اورشلیم پُست). حوزه فعالیت این شرکت نوبنیاد، تولید محصولات لبنی از طریق سلول‌های تولیدکننده آن است. شاید با خودتان بگویید 4 میلیون دلار که عدد بزرگی برای یک شرکت چند میلیارد دلاری به حساب نمی‌آید. حق با شماست! هرچند این مبلغ برای یک استارتاپ تازه تأسیس رقم قابل توجهی است اما در واقع، در این سرمایه‌گذاری، چیزهای مهم‌تری از مبلغ آن وجود دارد:

یادداشت‌نویس اورشلیم‌پست به خوبی اهمیت این سرمایه‌گذاری را توضیح داده است. داده‌ها نشان می‌دهد نرخ سرمایه‌گذاری خارجی در اسرائیل، علی رغم مشوق‌های بسیار در چند سال اخیر روندی سینوسی داشته است. این رقم در سه ماهه نخست 2023 حدود 1.7 میلیارد دلار را نشان می‌داد که کمترین میزان از سال 2019 بود(ساینس بیزنس). به نظر می‌رسد اختلافات داخلی بر سر اصلاحات قضایی، عمده‌ترین دلیل این کاهش سرمایه گذاری بوده است:

حالا تصور کنید در میانه این بحران و تردید سرمایه گذاران خارجی، یک نام معتبر، همچون دنون با چند میلیون دلار وارد صحنه می‌شود تا ورق را برگرداند و به سرمایه گذاران مردد قوت قلب بدهد(دقیقاً مثل کاری که سلبریتی‌ها با حضورشان در تبلیغات تلویزیونی برندهای مشهور، با شما انجام می‌دهند). علت بازتاب گسترده این سرمایه‌گذاری در میان رسانه‌های اسرائیلی هم، همین وجهه تبلیغاتی آن است.

استفاده از چهره‌های آشنا در تبلیغات تجاری[بالا]/بازتاب گسترده سرمایه‌گذاری دَنون در رسانه‌های اسرائیلی با تاکید بر اعتبار سرمایه‌گذار[پایین]

دَنون کمتر از یک ماه بعد، در یک کسب‌وکار نوپای دیگر اسرائیلی به نام «ایمجین‌دِیری» هم سرمایه‌گذاری مشابهی را انجام داد (تایمز اسرائیل) تا نشان دهد سرمایه‌گذاری‌اش در اسرائیل نه یک استثنا بلکه یک قاعده است. اما آیا ماجرای دنون و اسرائیل از سال 2023 شروع و به سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌های اسرائیلی محدود می‌شود؟

«ویلک» و «ایمجین‌دیری» آخرین سرمایه‌گذاری های دنون در وبسایت دَنون‌ونچرز

ماجرای علاقه‌مندی دَنون به سرمایه‌گذاری در اسرائیل، به 55 سال قبل باز می‌گردد. در سال 1969 دَنون یک توافق‌نامه همکاری با یک شرکت مواد غذایی اسرائیلی به نام «اِشتراوس» امضا کرد. در آن سال اشتراوس ضمن دسترسی به دانش تولید دنون، نمایندگی عرضه محصولات مختلف این شرکت در اسرائیل را نیز کسب کرد. در سال 1972، دَنون و اشترواس کارخانه جدیدی را در اسرائیل افتتاح کردند و به تولید محصولات برند «دَنی»[همان دنت خودمان]، پرداختند که موفقیت‌های چشم گیری را برای هر دو شرکت رقم زد(وبسایت اشترواس).

شروع همکاری اشتراوس و دنون در سیر تاریخی این شرکت که در وبسایت اشتراوس آمده

پس از یک دهه همکاری موفق، در سال 1982 دنون برای مصون ماندن از «تحریم کالاهای اسرائیلی از سوی اعراب»، تصمیم گرفت تا به این همکاری پایان دهد. این فراق، 14 سال ادامه داشت تا اینکه دنون در سال 1996 و پس از پایان خطر تحریم عربی، مجدداً با یک سرمایه‌گذاری بزرگ، این بار 20 درصد از سهام لبنیات اشتراوس را صاحب شد. بازگشتی که اشتراوس از آن به عنوان «بازگشت بزرگ» اسم می‌برد.

روایت بازگشت بزرگ دنون به همکاری با اشتراوس

وبگاه اشتراوس این اقدام را عامل موثری در تسهیل نوآوری و توسعه اشتراوس و همچنین تولید و فروش محصولات دنون از سوی این شرکت اسرائیلی دانسته است:

اما اشتراوس چه کرده بود که دنون از ترس تحریم اعراب، 14 سال قید همکاری با آن را زد؟

این‌ بخشی از معرفی اشتراوس در وبگاه رسمی خود شرکت است. اشتراوس که به گفته خودش بزرگترین شرکت مواد غذایی و رهبر بازار محصولات غذایی اسرائیل است، بیش از 80 سال است که در سرزمین‌های اشغالی فعال بوده و حدود 6500 نفر در بیش از 20 سایت تولیدی آن در سراسر فلسطین اشغالی مشغول به کارند. به گواه وبگاه رسمی شرکت، اشتراوس همواره بیش از از 50 درصد گردش مالی خود را داخل خود اسرائیل حفظ کرده است. (وبسایت اشتراوس)

نکته جالب درباره اشتراوس همین رویکردهای سیاسی و ایدئولوژیک تند و تیز آن است. اشتراوس به معنای واقعی، خود را یک برند صهیونیستی مؤمن به آرمان‌های اسرائیل می‌داند.

محصولات اشتراوس در دستان نظامیان صهیونیست در ویدیوی تبلیغاتی این شرکت

با وجود بین المللی بودن فعالیت های اشتراوس، پرچم اسرائیل و تصاویر نظامیان صهیونیست، در جای جای وبگاه شرکت خودنمایی می‌کند. اشتراوس پس از درگیری‌های پس از 15 مهر 1402[عملیات طوفان الاقصی] پویشی با عنوان «همیشه با هم» ایجاد کرده است. در صفحه اول وبگاه این شرکت، ذیل همین پویش، تصاویری تبلیغاتی از نظامیان صهیونیست در حال پایکوبی در کنار محصولات این شرکت نمایش داده می‌شود. در صفحات مختلف مربوط با این پویش، بر تعهد شرکت به حمایت از شهرک‌نشینان در تیررس راکت‌های حماس و عدم تعطیلی فعالیت‌های شرکت در مناطق نزدیک غزه تاکید شده است. همچنین اشتراوس پشتیبانی‌هایی از اهالی کوچ کرده از مناطق درگیر جنگ داشته است(وبسایت اشتراوس). در این صفحات به طور گسترده‌ای از شهرک‌های اشغالی که اشتراوس در آن‌ها به نوعی حضور و فعالیت دارد نام برده شده است، از جمله کارخانه تولید چیپس در سدیروت(وبسایت اشتراوس). جالب‌تر آن که در پایین تمام صفحات شرکت، ثانیه‌شماری برای آزادی اسرای اسرائیلی در غزه وجود دارد.

اشتراوس به گفته خودش در جنگ چهارم اعراب و اسرائیل(جنگ یوم کیپور) در سال 1973 هم کمک‌حال ارتش اسرائیل بوده است. در بخشی از تاریخچه این شرکت با عنوان «در جبهه جنگ، در خط مقدم اقتصاد»، اشتراوس به 24 ساعته کردن خطوط تولیدش در زمان جنگ، برای تأمین نیازهای نظامیان اشاره کرده است. علت قرار گرفتن اشتراوس در لیست تحریم اعراب هم همین مشارکت فعالش در جنگ‌ها بود.

خب حالا شراکت دَنون و اشتراوس و سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌های اسرائیلی چه ارتباطی به ما مصرف‌کنندگان ایرانی دارد؟ آیا ما ایرانی‌ها هم مشتری دنون هستیم؟

پویش تبلیغاتی دنون برای تمایز محصولاتش از رقبا

شرکت دنون فرانسه از سال 1386 فعالیت خود در ایران را از طریق تاسیس شرکت دنون سحر با همکاری شرکت لبنیات سحر آغاز کرد. این حضور ابتدا با واردات محصول شروع شد. دنون سحر از 1388 تولید محصولات دنون در ایران را هم شروع کرد. تاریخچه کامل حضور دنون در ایران را می‌توانید اینجا و در وبسایت خود شرکت ببینید. دنون در سال 1394 حضورش در ایران را با نام دنون لبنی پارس ادامه داد.

طبق اسناد رسمی شرکت دنون، ۱۰۰ درصد مالکیت شرکت «دنون لبنی پارس» متعلق به دنون است.

خانواده دنت مشهورترین محصول دنون در بازار ایران است.

دنون در ایران علاوه بر فرآورده‌های لبنی، در دو حوزه آب‌های بسته‌بندی شیرِ خشک و غذای کودک هم حضور پررنگی دارد. دنون از سال 1388 تا 1400، آب معدنی دماوند را در اختیار داشت، اما با سرمایه‌گذاری شرکت فرمینوست فرانسه در سال 1400، و با توجه به آگهی‌های اخیر این شرکت، به نظر می‌رسد دنون دیگر در این شرکت سهم قابل توجهی ندارد.

اما در صنعت شیر خشک، 60 درصد سهام شرکت صنایع پودر شیر مشهد(نوتریشیا ام ام پی) متعلق به دنون است.(گزارش رسمی سال 2023 دنون). فعالیت دنون در حوزه تغذیه کودک از مسیر زیرمجموعه‌های آن یعنی نوتریشیا و میلوپا است. در واقع نوتریشیا ام ام پی نماینده دنون نوتریشیا در ایران است.

بخش «درباره ما» در وبسایت صنایع پودر شیر مشهد

دنون در بازار شیرخشک ایران با دو برند آپتامیل و ببلاک میلوپا حضور دارد. محصولات ذکر شده در کارخانه صنایع پودر شیر مشهد تولید می‌شوند.

آپتامیل محصول میلوپا و ببلاک محصول نوتریشیا هر دو از زیرمجموعه‌های دنون هستند.

شاید آوازه سامانه پدافند هوایی اسرائیل‌ را شنیده باشید. سامانه‌ای که طراحی شده تا اثر راکت‌ها، پهپادها و موشک‌هایی که به سمت اسرائیل پرتاب می‌شوند را خنثی کند. این دقیقا کاری است که امثال دنون برای اقتصاد اسرائیل انجام می‌دهند. هر بار که مشکلات داخلی یا جنگ، ضربه‌ای به اقتصاد اسرائیل وارد می‌کنند، دنون، با پشتیبانی و سرمایه‌گذاری‌اش، این اثر را خنثی می‌کنند. دنون قبلاً یک مرتبه و به مدت 14 سال مجبور به عقب‌نشینی از ارتباطش با صهیونیست‌ها شده است. آیا امکان دارد این اتفاق باز هم تکرار شود؟

حالا زمانی که دارید از طعم دسر فرانسوی، لذت می‌برید یا برای نوزادتان شیرخشک آپتامیل یا بِبِلاک آماده می‌کنید، ربطش را به اقتصاد اسرائیل بهتر می‌دانید. ربطی که دانستنش حق هر مصرف‌کننده ایرانی است.