ساختمان مرکزی نستله در سوئیس

در سال ۱۹۰۵ میلادی، شرکت هِنری ﻧﺴــﺘﻠﻪ با شرکت آنگلو-ﺳــﻮﺋﯿﺲ تلفیق شدند و مجموعه‌ای که امروز به عنوان بزرگترین شرکت مواد غذایی و آشامیدنی جهان، نستله، میشناسیم راه‌اندازی شد. [وبسایت نستله ایران] نستله یک شرکت چند ملیتی مستقر در سوئیس و صاحب برندها و محصولات شناخته شده‌ای از جمله خانواده قهوه نسکافه، کافی‌میت، و نسپرسو، شکلات‌های کیت‌کت، شیرخشک و محصولات تغذیه کودک نان و سرلاک، آب معدنی پیورلایف، افزودنی‌های شیر نِسکوئیک و... است. [نستله ایران] [نستله بین الملل] این شرکت با حضور در بازار 188 کشور دنیا به فروش سالیانه 93 میلیارد فرانک سوئیس (بیش از 105 میلیارد دلار) در 2023 رسیده است. نستله هم اکنون 340 کارخانه در 76 کشور دنیا دارد؛ از جمله 6 کارخانه در فلسطین اشغالی (اسرائیل) و 2 کارخانه در ایران! [گزارش سالیانه نستله]

نشان شرکت «اوسم-نِستله»

نام نستله در فلسطین اشغالی (اسرائیل) با نام اوسِم گره خورده است. اوسِم یک شرکت بزرگ تولید و توزیع مواد غذایی در اسرائیل است که در سال 1942 تاسیس شده و محصولات آن در خانه‌ی هر اسرائیلی یافت می‌شود. طبق اطلاعات سایت رسمی این شرکت، 4200 نفر در اسرائیل و خارج از آن برای اوسِم مشغول به کار هستند. (وبسایت رسمی اوسِم نستله)

یک پوستر تبلیغاتی از محصول شرکت اوسِم در آمریکا

اوسم همواره یک بازوی پشتیبان برای رژیم اسرائیل در حوزه غذا بوده است. در تاریخچه‌ای که در سایت رسمی اوسِم آمده است، با افتخار به مشارکت کاروان اوسِم در رساندن مواد غذایی تولیدی این شرکت به صهیونیست‌ها در بیت‌المقدس در خلال جنگ‌های پیش از تاسیس رژیم اسرائیل (1948) اشاره شده است. در سال 1950 این شرکت به درخواست بِن‌گوریون نخست‌وزیر وقت اسرائیل یک محصول جایگزین برای برنج معرفی می‌کند. در جنگ اعراب و اسرائیل (1973) هم اوسِم حضور فعالی در تامین غذا برای خط مقدم جنگ داشته است. (وبسایت رسمی اوسِم-نستله)

کاروان اوسِم در حال ارسال مواد غذایی تولید این شرکت به صهیونیست‌ها در بیت‌المقدس در خلال جنگ‌های پیش از تاسیس رژیم اسرائیل (1948)

1995 سالی بود که اوسِم پس از حضور در بازارهای بین‌المللی و در پی یافتن یک شریک معتبر، مذاکره با شرکت بزرگ نستله را آغاز کرد. در نتیجه توافق آن‌ها قرار شد تا اوسِم، محصولات نستله را به اسرائیل وارد کند و به دنبال آن دانش و فناوری محصولات غذایی نیز از نستله به اوسِم منتقل شود. یک سال بعد نسکافه به عنوان اولین محصول، توسط اوسِم به بازار اسرائیل وارد، و به دنبال آن سایر محصولات نستله از جمله غذای حیوانات، بستنی، غلات صبحانه و غیره نیز عرضه شدند. این روند به خوبی ادامه یافت تا آنکه در ابتدای هزاره جدید نستله تصمیم به خرید 50.1 درصد سهام اوسِم گرفت و با این کار به روند توسعه محصولات جدید نیز شتاب بخشید. در سال‌های 2012 و 2013 به ترتیب، سهام نستله در اوسم به 58.8 و 63.7 درصد افزایش یافت تا آن که در نهایت در سال 2016 این شرکت به طور کامل در نستله ادغام شد و نام آن اوسم-نستله تغییر یافت. نستله بابت تصاحب مابقی سهام اوسم (36.3 درصد) مبلغ 840 میلیون دلار پرداخت کرد. به این ترتیب اوسم تبدیل به یک شرکت خصوصی متعلق به نستله شده و از بورس تل‌آویو خارج شد. (منبع: وبسایت رسمی اوسم-نستله) (رویترز)

در گزارش سالیانه نستله برای سال 2022 میزان فروش نستله در فلسطین اشغالی (اسرائیل) به صورت مجزا وجود ندارد. با این حال مجموع درآمد نستله از بازارهای ترکیه و فلسطین اشغالی مبلغ 1.6 میلیارد دلار عنوان شده است که 8 درصد از کل فروش بازار اروپای شرکت را شامل می‌شود. این اعداد نشان دهنده حضور گسترده نستله در اقتصاد رژیم اسرائیل است. (وبسایت رسمی نستله)

نستله همچنین برای ورود به حوزه تولید گوشت آزمایشگاهی سلول پایه (تولید گوشت بدون دام) در حال مشارکت با استارت‌آپ اسرائیلی، فیوچر مِیت تکنولوژی است. (بلومبرگ) حوزه‌ای که نگرانی‌های زیادی در مورد آن وجود دارد. به عنوان مثال دولت ایتالیا در سال 2023 در لایحه‌ای ممنوعیت استفاده از غذای سلولی را تصویب کرد. (منبع: جاست فود)

سردر کارخانه اوسم-نستله در یکنئام

در واقع 6 کارخانه نستله در فلسطین اشغالی (اسرائیل) که پیش‌تر از آن صحبت کردیم همین کارخانجات اوسم هستند که برخی از آنها در شهرک‌های صهیونیستی مستقر شده‌اند. در سال 2007 این شرکت تصمیم می‌گیرد. کارخانه خود در پـِتَخ تیکْوا را تعطیل و آن را به منطقه شهرک‌نشین سِدیروت منتقل کند. در سال‌های اخیر و پس از مالکیت نستله نیز بسیاری از کارخانه‌ها و زیرساخت‌های اوسم به منطقه شهرک‌نشین کریات‌گَت منتقل شده است. (وبسایت اوسِم نستله) (تاریخچه موجود در سایت اوسِم نستله)

کارخانه اوسِم-نستله در شهرک سَدیروت

به نظر می‌رسد ایفای نقش نستله در تقویت و کمک به اقتصاد رژیم اسرائیل به قبل‌تر از همکاری و سرمایه‌گذاری آن در اوسم برمی‌گردد؛ طبق ادعای سایت روزنامه آمریکایی جِویش استاندارد (شریک روزنامه تایمز اسرائیل)، مدیر عامل وقت نستله آقای پیتر برابک-لیتماث یکی از کسانی است که در سال 1998 جایزه جوبیلی را از نخست‌وزیر وقت رژیم اسرائیل، بنیامین نتانیاهو دریافت کرده است. طبق همین مقاله، این جایزه بالاترین مراتب تشکر دولت [رژیم] اسرائیل از اشخاص و شرکت‌هایی بود که از طریق سرمایه‌گذاری یا ایجاد روابط تجاری به تقویت اقتصاد اسرائیل کمک کرده بودند. (روزنامه جِویش استاندارد) جشن جوبیلی در سال 1998 به مناسبت 50 سالگی رژیم اسرائیل برگزار شد و سران این رژیم و اَل‌گور معاون رئیس جمهور وقت آمریکا در آن سخنرانی کردند. (C-SPAN)

معاون بیل کلینتون رئیس جمهور اسبق ایالات متحده در حال سخنرانی در جشن جوبیلی 50 سالگی رژیم اسرائیل (1998)

نستله از جمله شرکت‌هایی است که غربی‌ها آن را در فهرست متهمان استفاده از نیروهای کار اجباری در برهه جنگ جهانی دوم می‌دانند. آنان برای نستله و سایر شرکت‌های حاضر در این فهرست یک بار حقوقی ایجاد کرده و با ایجاد فشار آنان را ملزم به پرداخت غرامت هولوکاست کرده‌اند. بنابر گزارش روزنامه ایندیپندنت، با وجود اینکه استفاده نستله از نیروهای کار اجباری هیچگاه تایید رسمی نشد، اما این شرکت در سال 2000 میلادی مبلغ 25 میلیون فرانک سوئیس (معادل 14.6 میلیون دلار) را به بازماندگان ادعایی هولوکاست و برخی سازمان‌های یهودی در دو بانک بزرگ سوئیس پرداخت کرد. همچنین زیرمجموعه‌های نستله در آلمان و اتریش نیز چنین پرداخت‌هایی را به بنیادهای مرتبط با جبران هولوکاست پرداخت کرده‌اند که البته عدد این پرداخت‌ها اعلام نشده است. (ایندیپندنت)

نستله در بین مردم سایر کشورها و حتی حکومت‌های آن‌ها نیز به عنوان شریک جرم رژیم اسرائیل شناخته می‌شود و اقدامات زیادی نیز بر ضد آن انجام شده است. از جمله این اقدامات می‌توان به تصمیم مجلس ترکیه در تاریخ 16 آبان 1402 مبنی بر ممنوعیت حضور محصولات دو شرکت کوکاکولا و نستله در فهرست غذایی رستوران‌های این کشور اشاره کرد. سخنگوی مجلس ترکیه دلیل این اقدام را حمایت این شرکت‌ها از جنایات صهیونیست‌ها در غزه عنوان کرده بود. (رویترز)

مجلس ترکیه

میدل‌ایست‌مانیتور نیز در تاریخ 3 اسفند 1402 به نقل از مدیر عامل نستله نوشته است که این شرکت از زمان شروع درگیری‌های غزه، در میان مصرف‌کنندگان غرب آسیا با تردید در خرید و تمایل به جایگزینی محصولات محلی مواجه شده است. (میدل ایست مانیتور)

شعارنوشته یکی از حاضران در تظاهرات، دانشگاه بیروت

طبق گزارشی که نستله ارائه کرده است، مجموع فروش این شرکت در 9 ماهه ابتدایی سال 2024 با وجود افزایش 1.6 درصدی قیمت محصولات، نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش 2.5 درصدی داشته و به عدد 77.6 میلیارد دلار رسیده است. نستله کاهش فروش امسال این شرکت را ناشی از تحریم شرکت‌های مرتبط با رژیم اسرائیل دانسته و اعلام کرده است که شرکت از این تحریم‌ها آسیب دیده است. (منبع: مارکِت واچ)

موضوع تحریم نستله سابقه طولانی دارد. البته نه فقط به خاطر موضوع حمایت از اسرائیل! نستله هم مثل بسیاری دیگر از شرکت‌های بزرگ چندملیتی در کارنامه خود موارد زیادی از ایجاد مشکلات زیست محیطی، بهداشتی، اجتماعی و غیره دارد. این شرکت به دلیل رفتارهایش در زمینه ترویج غیرمسئولانه شیرخشک خصوصاً در کشورهای فقیر مورد انتقاد و حتی تحریم از سوی نهادهای غیردولتی بین‌المللی و ملی کشورهای مختلف قرار گرفته است. در منابع ارائه شده در انتهای این بند می‌توانید اطلاعات و سرنخ‌های زیادی در رابطه با موضوع «تخلفات نستله در رابطه با شیر خشک» و «تحریم نستله» دریافت کنید. (منبع: بِیبی میلک) (ویکی‌پدیا)

پوستر معروف تحریم نستله به خاطر تبلیغات غیرمسئولانه شیرخشک

روزنامه گاردین در مقاله‌ای بسیار جالب توجه گزارش داده است که بررسی‌های یک سازمان ارزیاب سوئیسی نشان می‌دهد شیرخشک‌ها و غذاهای کودک (سرلاک) نستله در کشورهای در حال توسعه دارای 4 تا 6.8 گرم شکر اضافه در هر وعده بوده است. این در حالی است که همان محصولات در کشورهای توسعه‌یافته از جمله انگلستان یا خود سوئیس چنین مشکلی نداشته‌اند! شیوه‌نامه‌های بهداشت جهانی اجازه افزوده شدن شکر اضافی به غذای کودکان خصوصاً کودکان زیر دو سال را به دلیل بروز مشکلات چاقی و بیماری‌های مزمن نمی‌دهند. (منبع: گاردین)

نستله از جمله شرکت‌های خارجی است که اقدام به سرمایه‌گذاری مستقیم در ایران نموده و به صورت رسمی در بازار کشور حضور دارد.

طبق گزارش سالیانه رسمی 2023 نستله، این شرکت هم‌اکنون دو کارخانه فعال در ایران دارد که یکی مربوط به تولید شیرخشک و دیگری مربوط به تولید آب آشامیدنی است. (گزارش سالیانه نستله)

کارخانه نستله در قزوین

سبد محصولات نستله در ایران از مسیر رسمی شرکت به صورت «تولید» و «واردات» به بازار راه می‌یابند. همچنین برخی دیگر از محصولات این شرکت از طریق واردات اشخاص ثالث و یا به صورت قاچاق وارد شده و در دسترس مشتریان قرار می‌گیرند.

حالا قضاوت با شماست. به نظر شما آیا به هنگام خرید یک بسته نسکافه، یک بطری آب‌معدنی پیورلایف، یک قوطی سرلاک یا شیرخشک نان، یک بسته کیت‌کت و... آن هم در ایران باید نگران تقویت اقتصاد اسرائیل باشیم؟